Cách tính giá bán: biên lợi nhuận và markup khác nhau thế nào, giảm giá và chạy quảng cáo có lời không

Kinh doanhCập nhật lần cuối:

Nhiều chủ shop online định giá bằng cách lấy giá vốn cộng thêm 40%, rồi thắc mắc vì sao tiền lãi thực tế chẳng bao giờ được 40%. Lý do rất đơn giản: markup tính trên giá vốn, còn biên lợi nhuận tính trên giá bán. Cùng một khoản lãi nhưng ra hai con số phần trăm rất khác nhau.

Bài này giải quyết ba câu hỏi mà người bán nào cũng gặp: bán giá bao nhiêu để đạt biên lợi nhuận mong muốn, giảm giá như vậy còn lời không, và đợt quảng cáo vừa rồi có thật sự hoàn vốn — kèm công thức và ví dụ bằng số cụ thể.

Biên lợi nhuận và markup: cùng một khoản lãi, khác mẫu số

Giả sử bạn nhập một chiếc áo với giá vốn 60.000đ và bán ra 100.000đ. Lãi gộp là 40.000đ. Chia cho giá bán, biên lợi nhuận là 40%. Chia cho giá vốn, markup là 66,7%. Cả hai đều đúng, chỉ là trả lời hai câu hỏi khác nhau.

Lãi gộp = giá bán − giá vốn Biên lợi nhuận = lãi gộp ÷ giá bán × 100% Markup = lãi gộp ÷ giá vốn × 100%

Biên lợi nhuận cho biết trong mỗi 100 đồng doanh thu, bạn giữ lại được bao nhiêu trước chi phí vận hành, nên kế toán và nhà đầu tư thường dùng con số này. Markup tiện khi đứng ở quầy hàng vì bắt đầu từ giá nhập. Rắc rối xảy ra khi dùng con số này trong khi ý mình là con số kia.

Biên lợi nhuận mục tiêuMarkup tương đươngGiá bán khi giá vốn 60.000đ
20%25%75.000đ
25%33,3%80.000đ
30%42,9%85.714đ
40%66,7%100.000đ
50%100%120.000đ
60%150%150.000đ

Markup = biên lợi nhuận ÷ (1 − biên lợi nhuận). Biên lợi nhuận càng cao, khoảng cách càng lớn.

Kiểm tra giá bán, giá vốn hoặc biên lợi nhuận mục tiêuBiên lợi nhuận, markup, giá bán

Định giá bán từ biên lợi nhuận bạn cần

Hãy bắt đầu từ mức biên lợi nhuận mà cửa hàng cần để trả tiền mặt bằng, lương, phí sàn và hàng hoàn, rồi tính ngược ra giá bán. Thứ tự rất quan trọng: chốt biên lợi nhuận trước, giá bán đi theo sau.

Giá bán = giá vốn ÷ (1 − biên lợi nhuận mục tiêu)
  1. Cộng đủ giá vốn mỗi sản phẩm: Giá nhập cộng phí vận chuyển về kho, bao bì và các khoản phí cố định trên mỗi đơn.
  2. Chọn biên lợi nhuận mục tiêu: Tham khảo các shop cùng ngành và chi phí cố định của bạn; 40% trên giá vốn 60.000đ nghĩa là bán 100.000đ.
  3. Chia, đừng cộng: 60.000 ÷ (1 − 0,40) = 100.000đ. Nếu cộng 40% vào giá vốn, bạn chỉ được 84.000đ, tức biên lợi nhuận 28,6%.
  4. Làm tròn thành giá dễ mua: 99.000đ hoặc 100.000đ thay vì 100.140đ — rồi kiểm tra lại biên lợi nhuận sau khi làm tròn.
Cẩn thận
Phí cố định, phí thanh toán và phí dịch vụ của sàn thương mại điện tử bị trừ trên giá bán chứ không phải trên giá vốn. Nếu tổng phí sàn là 8%, biên lợi nhuận 40% trên giấy chỉ còn khoảng 32% thực nhận. Hãy tính phí sàn vào trước khi chốt giá.

Giảm giá còn lời không? Tính số lượng cần bán thêm

Khoản giảm giá trừ thẳng vào lãi gộp, nên tác động của nó phụ thuộc vào biên lợi nhuận. Với chiếc áo ở trên, giảm 20% thì giá còn 80.000đ và lãi mỗi áo giảm từ 40.000đ xuống 20.000đ. Giá chỉ giảm 20% nhưng lãi giảm tới 50%.

Số lượng cần bán thêm = mức giảm ÷ (biên lợi nhuận − mức giảm)
Mức giảm giáBiên 30%Biên 40%Biên 50%
5%+20%+14,3%+11,1%
10%+50%+33,3%+25%
15%+100%+60%+42,9%
20%+200%+100%+66,7%
30%không bao giờ hòa vốn+300%+150%

Phần trăm số lượng phải bán thêm chỉ để tổng lãi gộp bằng lúc chưa giảm giá.

Dùng công cụ tính phần trăm để ra giá sau giảm và mức thay đổi của lãi, rồi tự hỏi thật lòng xem chương trình khuyến mãi có kéo doanh số tăng được ngần ấy không. Nhiều khi miễn phí vận chuyển hoặc tặng kèm quà nhỏ còn rẻ hơn giảm giá tương đương.

Tính giá sau giảm và phần trăm thay đổi của lãi% của một số, tỷ lệ %, % tăng giảm

Chạy quảng cáo có hoàn vốn không? Tính ROI cho đúng

ROI (tỷ suất hoàn vốn) so sánh khoản thu về với số tiền đã bỏ ra. Với quảng cáo và khuyến mãi, khoản thu về là phần lãi gộp tăng thêm nhờ chiến dịch — không phải doanh thu tăng thêm — vì hàng bán ra bạn vẫn phải trả tiền vốn.

ROI = (lãi gộp thu được − chi phí quảng cáo) ÷ chi phí quảng cáo × 100%
Chi phí quảng cáo
1.500.000đ
Doanh thu tăng thêm từ chiến dịch
5.250.000đ
Lãi gộp tăng thêm (biên 40%)
2.100.000đ
ROI tính trên lãi gộp
(2.100.000 − 1.500.000) ÷ 1.500.000 = 40%
ROI nếu lỡ tính trên doanh thu
(5.250.000 − 1.500.000) ÷ 1.500.000 = 250%
ROAS tối thiểu để không lỗ
1 ÷ biên lợi nhuận = 2,5 đồng doanh thu cho mỗi đồng quảng cáo

Con số tính trên doanh thu trông rất ấn tượng, như thể nên tăng ngân sách gấp ba; còn con số tính trên lãi gộp cho thấy chiến dịch có lời nhưng ở mức vừa phải. Nếu chiến dịch kéo dài vài tháng, hãy xem thêm ROI quy đổi theo năm để so sánh với việc gửi tiết kiệm ngân hàng.

Tính ROI và ROI theo năm cho chiến dịch của bạnROI, lãi ròng, lợi nhuận theo năm

Năm sai lầm khi định giá khiến lãi hao hụt mà không hay

Cộng phần trăm lãi vào giá vốnGiá vốn + 40% chỉ cho biên lợi nhuận 28,6%, không phải 40%.
Quên phí sànPhí cố định, phí thanh toán và trợ giá vận chuyển đều làm mỏng biên lợi nhuận.
Lẫn giá có và không có VATSo sánh giá bán và giá vốn cùng trước thuế, hoặc cùng sau thuế.
Đánh giá quảng cáo theo doanh thuDùng lãi gộp; ROI tính trên doanh thu luôn bị thổi phồng.
Giảm sâu hàng lãi mỏngBiên 30% mà giảm 20% thì phải bán gấp ba chỉ để hòa vốn.

Câu hỏi thường gặp

Markup 50% có giống biên lợi nhuận 50% không?
Không. Markup 50% trên giá vốn 60.000đ cho giá bán 90.000đ và lãi 30.000đ, tức biên lợi nhuận 33,3%. Muốn biên lợi nhuận 50% thì markup phải 100%: vốn 60.000đ, bán 120.000đ.
Công thức tính giá bán từ giá vốn và biên lợi nhuận là gì?
Lấy giá vốn chia cho một trừ biên lợi nhuận. Biên 35% với giá vốn 26.000đ: 26.000 ÷ 0,65 = 40.000đ.
Đổi markup sang biên lợi nhuận thế nào?
Biên lợi nhuận = markup ÷ (1 + markup). Markup 25% là 0,25 ÷ 1,25 = biên 20%; markup 100% là biên 50%.
Giảm giá 10% thì phải bán thêm bao nhiêu để không lỗ?
Lấy mức giảm chia cho biên lợi nhuận trừ mức giảm. Với biên 40%: 10 ÷ (40 − 10) = phải bán thêm 33,3% số lượng chỉ để giữ nguyên tổng lãi gộp.
ROI quảng cáo nên tính theo doanh thu hay lợi nhuận?
Theo lãi gộp mà quảng cáo mang lại. Doanh thu còn bao gồm tiền vốn hàng hóa, nên ROI tính trên doanh thu có thể hiện 250% trong khi thực tế chỉ 40%.
Shop online nhỏ nên giữ biên lợi nhuận bao nhiêu?
Tùy ngành hàng, nhưng nhiều shop bán sản phẩm cần biên lãi gộp 40–60% để đủ trả quảng cáo, phí sàn, hàng hoàn và công sức của chính mình. Hãy tính chi phí cố định hằng tháng trước, rồi kiểm tra biên lợi nhuận có bù được ở mức doanh số thực tế hay không.

Công cụ dùng trong bài